Terapija plesom: od pokreta do osećanja

Klikom na sliku posetite stranicu studentske organizacije “USP Stimulus”                     

Povezanost između plesa i iskazivanja emocija je iskonska, sržna i neraskidiva. Ples je menjao svoj oblik i ulogu od prizivanja kiše i sunca preko rituala kojim se prikazuje odanost raznim bogovima i boginjama ljubavnog zavođenja i zabave do iskazivanja unutrašnjih osećaanja. S obzirom da je ples uvek bio sastavni deo ljudskog života i iskustva, očekivano je da postane i sastavni deo psihoterapije.

Od sporta do terapije

Ples je prihvaćen i uvršten kao jedan od pristupa u radu sa različitim vrstama mentalnih poremećaja i prepoznat kao jedan od načina povezivanja tela i duha, koji prevenira nastanak bolesti i potpomaže očuvanje zdravlja. Prema definiciji Američkog udruženja plesnih terapeuta, terapija plesom podrazumeva “psihoterapeutsko korišćenje pokreta i plesa kao procesa tokom kojeg se unapređuje emocionalna, spoznajna, socijalna i fizička integracija pojedinca”.

Terapija plesom i pokretom je oblik psihoterapije koja ima za cilj da se klijent najpre osvesti,  potom da razvije povezanost između svog tela i psihe i na kraju iskaže emocije. Sastavni deo programa terapije su tehnike poput igranja uloga, improvizacije, imaginacije, gledanja u ogledalu, plesanja otvorenih i zatvorenih očiju, istezanja, plesanja u potpunom mraku i pod intenzivnim svetlom, snimanja, navođenja, individualnog plesanja, plesanja u grupi ili u paru uz razne rekvizite.

Plesna terapija se može izvoditi individualno, u paru, pa čak i većim grupama.

Tehnike plesne terapije

Tehnika igranja uloga podrazumeva da klijent zamisli ulogu koju god želi, a potom da pokuša da je odigra najvernije što može. Imaginacija podrazumeva metalnu tehniku u kojoj klijent zamišlja kako bi otplesao određenu emociju, situaciju ili iskustvo bez stvarnog pokreta. Korišćenje ogledala tokom plesa klijentu služi da obrati pažnju na pokret i držanje, ali i da se poveže sa sobom, da zaista vidi kako izgleda kad izvodi pokrete i da li uspeva da iznese ono što zapravo želi.

Klijent može i da se snima, kako ga gledanje u ogledalo ne bi dekoncentrisalo, pa da pomoću snimka proveri detalje tokom plesa na koje želi da obrati pažnju. Sa druge strane, ukoliko želi da se potpuno isključi i oseti samo muziku, klijent može da pleše u polumraku, mraku ili da nosi maramu preko očiju kako bi se potpuno prepustio plesu.

Tehnika navođenja podrazumeva prisustvo terapeuta, gde terapeut navodi klijenta šta, kako i kada treba da uradi. Tehnika plesanja sa rekvizitima služi kako bi klijenti koji ne mogu potpuno da se opuste, usmerili pažnju na nešto drugo. Tehnika improvizacije podrazumeva potpuno prepuštanje muzici, bez koreografinasih ili navođenih pokreta. Tehnike plesanja u paru se uglavnom koriste u partnerskoj terapiji u cilju uspostavljanja i produbljivanja konekcije između partnera. Tehnika istezanja ima za cilj opuštanje mišića. Terapeut planira tretman i bira koje će tehnike primeniti na osnovu prikuplejnih informacija o klijentu.

U nekim tehnikama plesne terapije mogu se koristiti i rekviziti, poput marama.

Sve ove tehnike imaju za cilj da ogole, oslobode i opuste telo pred muzikom kroz pokrete koji prelaze iz jedne forme u drugu. Mogu se izvoditi samostalno, kao i uz prisustvo terapeuta. Klijent i terapeut su u plesnoj terapiji mnogo bliži (fizički) u odnosu na druge vrste psihoterapije, s obzirom da neke od tehnika podrazumevaju da terapeut namešta klijenta u određeni položaj. Dodatno, svaka od tehnika se prilagođava za svakog od klijenata posebno – počevši od faze u kojoj se klijent nalazi, do izbora muzike (ili nedostatka muzike), brzine ritma, odabira i izvođenja pokreta.

Plesna terapija kao lek

Terapija plesom i pokretom koristi se u prevenciji i terapiji različite lepeze psihičkih poremećaja. Prema empirijskim istraživanjima, plesna terapija se koristi za ublažavanje raznih simptoma anksioznosti, depresije, shizofrenije, poremećaja ličnosti, autizma, poremećaja pažnje i hiperaktivnosti (ADHD) i poremećaja ishrane.

Dodatno, pokazala su se značajna poboljšanja kod onkoloških pacijenata, kao i pacijenata koji boluju od demencije i Parkinsonove bolesti, a koji su upražnjavali plesnu i muzičku terapiju. Simptomi su ubalaženi i kod klijenata koji osećaju psihosomatske poteškoće. Pokazalo se da terapija plesom pomaže i lakše suočavanje sa traumatskim iskustvima i ublažavanju posledica stresnih događaja, poput seksualnog zlostavljanja.


Vidi još:

Konj kao terapeut: Efekti terapije sa životinjama


Plesna terapija kao preventiva

Pored mesta u terapiji raznovrsnih poremećaja, ples ima i preventivnu ulogu koja se ogleda u povezivanju pojedinca sa samim sobom. Ples budi i jača samopouzdanje, samopoštovanje, seksipilnost i strastvenost. Plesom se stvara siguran prostor u kome klijent oseća svoje telo i kroz njega izražava emocije. Ples pomaže u ublažavanju simptoma napetosti i opušta i kreira prostor u kom se klijent zabavlja, ukoliko to dozvoli sebi. Terapija plesom i pokretom pomaže u prihvatanju slike o sebi i u istraživanju novih načina neverbalne komunikacije, kroz kognitivni, emocionalni i bihejvioralni aspekt.

Osim pomenutih benefita, plesanje poboljšava koncentraciju, memoriju, raspoloženje i kvalitet sna. Plesom se oblikuje telo, razvija fleksibilnost, gracioznost i elegancija pokreta, što je potencijalno povezano sa lakšim prihvatanjem sopstvenog tela. Kao što je već napomenuto, ples se može koristiti i u radu sa parovima. U ovom slučaju, ples doprinosi povećanju osećanja bliskosti i pomaže uspostavljanje lakše konkekcije među partnerima kroz dodir, zagrljaj i neverbalnu komunikaciju.

Kada govorimo o terapiji parova, romantični partner ne mora da bude uvek drugi deo para. Podrška može da bude i bilo ko za koga osećate da je vama važna osoba. Primer ovakvog para su doktorke Kristina Jang i Merdit Grej iz serije “Uvod u anatomiju”, koje su često uspehe, neuspehe i rastanke obeležavale upravo plesom i bile jedna drugoj osoba od poverenja.

Može se izvesti zaključak da je samostalan ples (isto koliko i ples u paru ili grupi) bitan za očuvanje psihofizičkog zdravlja i odlična pomoć pri terapiji mentalnih poremećaja. Specifičnosti plesa, gde klijent oseća i izražava najdublje emocije i povezuje se sa najdubljim nivoima svesti i gde se ceo taj proces odvija kroz pokret i muziku, izdvajaju plesnu terapiju od drugih i čine je pristupačnijom klijentima.

Komentari

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *